Jeżowe: Różnice pomiędzy wersjami
Krzysiekje (dyskusja | edycje) m |
Krzysiekje (dyskusja | edycje) (m) |
||
| (Nie pokazano 120 wersji utworzonych przez 5 użytkowników) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| + | {| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" width="250px" style="margin-left:1em; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" | ||
| + | |- bgcolor="#e3e3e3" | ||
| + | ! colspan="2" bgcolor="LightSkyBlue" | <big>'''Jeżowe'''</big> | ||
| + | |- | ||
| − | + | | align="center" | <br>[[Plik:Herb Jeżowego.png|90px|Herb Jeżowego]] | |
| − | + | | align="center" | [[Plik:Flaga Jeżowego.png|110px|Flaga Jeżowego]] | |
| − | + | |- | |
| − | + | | <center>[[Herb gminy Jeżowe|Herb Jeżowego]]</center> | |
| − | | align="center" | [[ | + | | <center>[[Flaga gminy Jeżowe|Flaga Jeżowego]]</center> |
| − | | align="center" | [[ | + | |- |
| − | |- | + | !colspan="2"| |
| − | + | ----- | |
| − | ! | + | |- |
| − | |||
| Województwo || podkarpackie | | Województwo || podkarpackie | ||
| − | | | + | |- |
| Powiat || niżański | | Powiat || niżański | ||
| − | | | + | |- |
| Gmina || [[Gmina Jeżowe|Jeżowe]] | | Gmina || [[Gmina Jeżowe|Jeżowe]] | ||
| − | |---- | + | |- |
| − | | | + | !colspan="2"| |
| − | + | ----- | |
| − | | Data lokacji || 19 marca 1554 | + | |- |
| − | | | + | | Data lokacji || 19 marca [[1554]] |
| − | + | |- | |
| − | + | | Powierzchnia || 42,06 km² | |
| − | | Powierzchnia || 42, | + | |- |
| − | | | + | | Najwyższy punkt|| [[Góra Jeżowska]]<br>206 m n.p.m. |
| − | + | |- | |
| − | + | !colspan="2"| | |
| − | | Najwyższy punkt|| Góra Jeżowska | + | ----- |
| − | |--- | + | |- |
| Kod pocztowy || 37-430 | | Kod pocztowy || 37-430 | ||
| − | | | + | |- |
| Numer kierunkowy || (+48) 15 | | Numer kierunkowy || (+48) 15 | ||
| − | | | + | |- |
| − | |||
| − | |||
| Tablica rejestracyjna || RNI | | Tablica rejestracyjna || RNI | ||
| − | |--- | + | |- valign="top" |
| − | | | + | | Współrzędne<br />geograficzne|| 50° 22′ 31″ N<br />22° 8′ 36″ E |
| + | |- | ||
| + | ! colspan="2" bgcolor="LightSkyBlue" | Populacja <small>(31.12.2023)</small> | ||
| + | |- | ||
| + | | Ludność stała || 5 197 | ||
| + | |- | ||
| + | | Ludność czasowa || 49 | ||
| + | |- | ||
| + | | Ludność łącznie || 5 246 | ||
| + | |- | ||
| + | | Gęstość zaludnienia || 125 os./km² | ||
| + | |} | ||
| + | <div style="text-align: justify"> | ||
| + | '''Jeżowe''' - miejscowość [[Gmina Jeżowe|gminna]] położona w powiecie niżańskim, województwie podkarpackim. Znajduje się w pierwszej siódemce najludniejszych wsi województwa. | ||
| + | |||
| + | ==Geografia== | ||
| + | ===Położenie=== | ||
| + | [[Plik:JezowePoland.png|100px|left]] | ||
| + | Jeżowe leży w makroregionie Kotliny Sandomierskiej, na pograniczu Płaskowyżu Kolbuszowskiego i Równiny Tarnobrzeskiej. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 19 (Rzeszów-Lublin) i droga wojewódzka nr 861 (Bojanów-Kopki). | ||
| + | |||
| + | Jeżowe znajduje się 274 km na południowy wschód od granic administracyjnych Warszawy, 17 km na południe od Niska i 39 km na północ od Rzeszowa. | ||
| + | |||
| + | ===Sąsiednie miejscowości=== | ||
| + | [[Groble]], [[Jata]], Kamień, Łętownia, Nowosielec, Nowy Kamień, [[Pogorzałka]], Rudnik nad Sanem, Wólka Łętowska, [[Zalesie]] | ||
| + | |||
| + | ===Rzeki=== | ||
| + | Przez granice administracyjne Jeżowego przepływają 3 rzeki: [[Kubalówka]], będąca dopływem [[Jeżówka|Jeżówki]], a ta z kolei [[Rudna|Rudnej]]. | ||
| + | |||
| + | ==Historia== | ||
| + | ===XVI - XVII wiek=== | ||
| + | Miejscowość Jeżów została założona 19 marca [[1554]] roku przez króla Zygmunta Augusta. Miało to miejsce podczas sejmu walnego w Lublinie. Wieś została lokowana z wójtostwem, które otrzymał [[Serafin Czcibor]] oraz jego następcy. Rządy miały być sprawowane zgodnie z prawem magdeburskim.<br> | ||
| + | Lustratorzy królewscy odnotowali, iż około [[1567]] roku istniał w Jeżowie kościół, który mieszkańcy zbudowali własnym kosztem. Źródła historyczne donoszą, że w [[1585]] roku wieś należała do parafii w Rudniku, a władze kościelne uważały założenie własnej wspólnoty parafialnej za niezbędne. Dopełnieniem tego było erygowanie [[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|parafii]] 21 maja [[1603]] roku przez biskupa krakowskiego Bernarda Maciejowskiego na miejscu zwanym [[Góry Kościelne|Górami Kościelnymi]]. Konsekracji kościoła dokonał biskup sufragan krakowski Anatol Maciej Kunicki. Wtedy też powstała pierwsza, przykościelna szkoła. W [[1657]] roku [[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|parafia]] prowadziła przytułek dla biednych oraz szpital. | ||
| + | ===XVIII - XIX wiek=== | ||
| + | Na początku XVIII wieku nazwa wsi Jeżów została zamieniona na Jeżowa Wola, a później na Jeżowe. W [[1720]] roku został zbudowany nowy, drewniany kościół, konsekrowany trzy lata później przez biskupa pomocniczego diecezji krakowskiej - Michała Winnickiego. Niewiele później, bo w [[1737]] roku świątynia została przeniesiona na miejsce zwane Porąbką.<br> | ||
| + | W latach [[1823]]-[[1824]] wybudowano murowaną plebanię, w której obecnie mieści się [[Muzeum Chrystusa Frasobliwego w Jeżowem|muzeum]]. Jest to najstarszy obiekt murowany w [[Gmina Jeżowe|gminie Jeżowe]]. W XIX wieku w Jeżowem istniała fabryka terpentyny i olejarnia, zlokalizowane w [[Jeżowe-Podgórze|Pikułach]].<br> | ||
| + | W [[1856]] roku ks. [[Walenty Padowicz]] założył prywatną szkołę jednoklasową, która mieściła się w organistówce. Następnie w roku [[1872]] dzięki staraniom ks. [[Walenty Padowicz|Padowicza]] oraz wójta [[Sebastian Lesiczka|Sebastiana Lesiczki]] mieszkańcy Jeżowego wybudowali własnym kosztem pierwszy budynek szkolny wraz z mieszkaniem dla nauczyciela. W [[1896]] roku utworzono klasą zamiejscową szkoły podstawowej w [[Jeżowe-Kameralne|Jeżowem-Kameralnem]]. | ||
| + | ===Jeżowe w XX wieku=== | ||
| + | W [[1909]] roku oddano do użytku nowy budynek szkoły podstawowej w [[Jeżowe-Centrum|Centrum]].<br> | ||
| + | Okres I wojny światowej przyniósł straty także w Jeżowem. Przestały działać organizacje i instytucje. W latach [[1914]]-[[1915]] w miejscowości toczyły się działania wojenne, a w stodołach kwaterowali żołnierze austriaccy, węgierscy i bośniaccy. Część mieszkańców Jeżowego została wysiedlona przez Austriaków, a domy zajmowali Rosjanie. Niemcy i Austriacy ponownie wkroczyli do wioski w [[1915]] roku. W [[1914]] roku rozpoczęto budowę obecnego [[Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|kościoła Narodzenia NMP]], który został konsekrowany w [[1928]] roku.<br> | ||
| + | W okresie międzywojennym powstały kółko rolnicze, kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, straż pożarna, biblioteka i czytelnia ludowa, a także sklep spółdzielczy. W [[1925]] roku powstała szkoła I stopnia w [[Jeżowe-Podgórze|Jeżowem-Podgórzu]]. Od 12 września [[1939]] roku Jeżowe znalazło się pod okupacją niemiecką. Nauka odbywała się po domach prywatnych, ponieważ okupant zajął szkołę. W roku [[1941]] Niemcy przystąpili do wywłaszczania i wysiedlania części ludzi z terenu Jeżowego. Na tych terenach został urządzony [[Poligon Luftwaffe]]. Życie pod okupacją niemiecką było bardzo ciężkie. Ludzi nękały ciągłe rewizje i łapanki, panowały trudne warunki bytowe. Wyzwolenie Jeżowego nastąpiło 26 lipca [[1944 roku]] – pojawili się wtedy żołnierze Armii Czerwonej, a wraz z nimi oddziały wojska polskiego.<br> | ||
| + | 1 września [[1944]] roku szybko przygotowano budynki szkolne i rozpoczęto naukę. W [[1945]] roku założono Gminną Spółdzielnię ''Samopomoc Chłopska'', a w latach [[1955]]-[[1957]] wybudowano Wiejski Dom Handlowy wraz z częścią biurowo-socjalną. W roku [[1951]] powstała [[Zasadnicza Szkoła Metalowa w Jeżowem|szkoła zawodowa kształcąca ślusarzy maszyn rolniczych]], a w roku [[1959]] [[Szkoła Przysposobienia Zawodowego w Jeżowem|Szkoła Przysposobienia Zawodowego]] o kierunku odzieżowym. W [[1957]] roku [[Józef Zygmunt]] założył [[Uniwersytet Powszechny w Jeżowem]]. W roku [[1961]] ruszyła trzyletnia [[Zasadnicza Szkoła Odzieżowa w Jeżowem]]. Później powstała jeszcze [[Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Jeżowem]], przez jakiś czas funkcjonowało także [[Technikum Rolnicze w Jeżowem]]. Po [[1967]] roku wybudowano wiele nowych placówek gospodarczych i handlowych. Zaczęły funkcjonować piekarnia, masarnia, wytwórnia wód gazowanych, restauracja ''Jeżowianka'', dom handlowy, baza magazynowa oraz 21 placówek handlowych. Na początku lat [[1973|70.]] założona Bank Spółdzielczy na bazie Kasy Spółdzielczej, a w roku 1981 wybudowano [[Kościół Świętego Jana Chrzciciela w Jeżowem]]. Końcem [[1991]] roku powołano Gminny Ośrodek Kultury. W [[1994]] roku doszło do powstania [[Liceum Ogólnokształcące w Jeżowem|liceum ogólnokształcącego]], a w [[1999]] - [[Technikum Odzieżowe w Jeżowem|technikum odzieżowego]] i [[Gimnazjum Publiczne w Jeżowem|gimnazjum]]. | ||
| + | |||
| + | ===Czasy współczesne=== | ||
| + | W [[2003]] roku powołano Gminne Centrum Informacji i utworzono [[Liceum Profilowane w Jeżowem|liceum profilowane]]. Rok ten był również okazją do świętowania [[400 lat Parafii Narodzenia NMP w Jeżowem|jubileuszu 400 lat istnienia Parafii Jeżowe]]. [[2004|Kolejny rok]] minął pod znakiem jubileuszu [[450 lat Jeżowego]]. W [[2005]] roku utworzono [[Technikum Budowlane w Jeżowem|technikum budowlane]], a w [[2007]] oddano do użytku nowy budynek [[Gimnazjum Publiczne w Jeżowem|gimnazjum]].<br> | ||
| + | 25 października [[2009]] roku bp sandomierski Krzysztof Nitkiewicz erygował w Jeżowem drugą parafię - [[Parafia Świętego Jana Chrzciciela w Jeżowem|Świętego Jana Chrzciciela]], która została wydzielona z terenu [[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|parafii Narodzenia NMP]]. Od tej pory przestała funkcjonować nazwa [[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|Parafia Jeżowe]].<br> | ||
| + | Uchwałą [[Rada Gminy Jeżowe|Rady Gminy Jeżowe]] z dnia 10 czerwca [[2011]] powstało sołectwo [[Jeżowe-Zaborczyny]], które zostało wydzielone z terenu sołectwa [[Jeżowe-Podgórze]]. [[2011|W tym samym roku]] dokonano oficjalnego otwarcia [[Muzeum Figur Chrystusa Frasobliwego w Jeżowem]]. [[2012|Rok później]] powstała [[Szkoła Muzyczna w Jeżowem]]. | ||
| + | |||
| + | ==Podział administracyjny== | ||
| + | [[Rada Gminy Jeżowe]] utworzyła w Jeżowem 5 jednostek pomocniczych, jakimi są sołectwa: | ||
| + | *[[Jeżowe-Centrum]], | ||
| + | *[[Jeżowe-Kameralne]], | ||
| + | *[[Jeżowe-Podgórze]], | ||
| + | *[[Jeżowe-Zaborczyny]], | ||
| + | *[[Jeżowe-Zagościniec]]. | ||
| + | |||
| + | Ponadto Jeżowe podzielone jest na części miejscowości oraz przysiółki. | ||
| + | <center> | ||
| + | {| class=wikitable border=1 cellpadding=3 cellspacing=0 style="border-collapse: collapse; background:white; text-align: center; font-size: 90%;" | ||
| + | ! Poz. | ||
| + | ! Nazwa | ||
| + | ! Typ miejscowości wg UG (obecnie) | ||
| + | ! Typ wg GUS-u i MSWiA (stan na rok 1980) | ||
| + | ! Kod TERYT | ||
| + | ! Sołectwo | ||
| + | |- | ||
| + | | 1 | ||
| + | | Błądki | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795502 | ||
| + | | [[Jeżowe-Zagościniec]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 2 | ||
| + | | Centrum | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | - | ||
| + | | - | ||
| + | | [[Jeżowe-Centrum]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 3 | ||
| + | | Grąd(y) | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795436 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 4 | ||
| + | | Kameralne | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795519 | ||
| + | | [[Jeżowe-Kameralne]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 5 | ||
| + | | Kowale | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795525 | ||
| + | | [[Jeżowe-Zagościniec]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 6 | ||
| + | | Okolisko | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795531 | ||
| + | | [[Jeżowe-Kameralne]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 7 | ||
| + | | Pikuły | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795548 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 8 | ||
| + | | Podborczyny | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795442 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 9 | ||
| + | | Poddaństwo | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795459 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 10 | ||
| + | | Podgórze | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795465 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 11 | ||
| + | | Podolszyny | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795471 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 12 | ||
| + | | Walisko | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795554 | ||
| + | | [[Jeżowe-Kameralne]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 13 | ||
| + | | Zaborczyny | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795560 | ||
| + | | [[Jeżowe-Zaborczyny]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 14 | ||
| + | | Zagościniec / Górka | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795577 | ||
| + | | [[Jeżowe-Zagościniec]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 15 | ||
| + | | Zagrody | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | przysiółek | ||
| + | | 0795583 | ||
| + | | [[Jeżowe-Kameralne]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 16 | ||
| + | | Zanawsie / Zabłonie | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795488 | ||
| + | | [[Jeżowe-Centrum]] i [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
| + | |- | ||
| + | | 17 | ||
| + | | Zaolszyny | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | część miejscowości | ||
| + | | 0795494 | ||
| + | | [[Jeżowe-Podgórze]] | ||
|} | |} | ||
| + | </center> | ||
| − | + | ==Nazwane ulice== | |
| + | {{Ulice w Jeżowem}} | ||
| + | ==Religia== | ||
| + | [[Plik:Dekanat-rudnik.gif|right|100px|dekanat rudnicki]] | ||
| + | Na terenie Jeżowego znajdują się dwie parafie rzymskokatolickie, które należą do [[Dekanat Rudnik nad Sanem|dekanatu rudnickiego]]: | ||
| + | *[[Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Jeżowem|Narodzenia Najświętszej Maryi Panny]] - erygowana 21 maja [[1603]] przez bpa Bernarda Maciejowskiego; | ||
| + | *[[Parafia Świętego Jana Chrzciciela w Jeżowem|Świętego Jana Chrzciciela]] - erygowana 25 października [[2009]] przez bpa Krzysztofa Nitkiewicza. | ||
| − | + | ==Edukacja== | |
| + | W Jeżowem funkcjonują obecnie: | ||
| + | *[[Przedszkole Anielskie w Jeżowem|Przedszkole Niepubliczne z Oddziałami Integracyjnymi Zgromadzenia Sióstr od Aniołów w Jeżowem]] | ||
| + | *[[Zespół Szkół w Jeżowem-Centrum]] | ||
| + | **[[Przedszkole Publiczne w Jeżowem|Publiczne Przedszkole w Jeżowem]] | ||
| + | **[[Szkoła Podstawowa w Jeżowem-Centrum|Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stanisława Staszica w Jeżowem-Centrum]] | ||
| + | *[[Szkoła Podstawowa w Jeżowem-Podgórzu|Publiczna Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia w Jeżowem-Podgórzu]] | ||
| + | *[[Szkoła Podstawowa w Jeżowem-Kameralnem|Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Jeżowem-Kameralnem]] | ||
| + | *[[Zespół Szkół w Jeżowem|Zespół Szkół im. ks. Stanisława Staszica w Jeżowem]] | ||
| + | **[[Liceum Ogólnokształcące w Jeżowem|Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Staszica w Jeżowem]] | ||
| + | **[[Technikum w Jeżowem|Technikum im. ks. Stanisława Staszica w Jeżowem]] | ||
| + | **[[Szkoła Branżowa I Stopnia w Jeżowem|Branżowa Szkoła I Stopnia im. ks. Stanisława Staszica w Jeżowem]] | ||
| + | *[[Samorządowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Jeżowem|Samorządowa Szkoła Muzyczna I stopnia]] | ||
| − | + | <center><gallery> | |
| + | Plik:Przedszkole5.JPG|[[Przedszkole Publiczne w Jeżowem|Przedszkole Publiczne]] | ||
| + | Plik:Sp1-9.JPG|[[Szkoła Podstawowa nr 1 w Jeżowem|SP w Jeżowem-Centrum]] | ||
| + | Plik:Sp2-12.4.2011-2.JPG|[[Szkoła Podstawowa nr 2 w Jeżowem|SP w Jeżowem-Podgórzu]] | ||
| + | Plik:Sp3-1.JPG|[[Szkoła Podstawowa nr 3 w Jeżowem|SP w Jeżowem-Kameralnem]] | ||
| + | Plik:Gimjezowe1.JPG|[[Samorządowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Jeżowem|Szkoła Muzyczna]] | ||
| + | Plik:Zs-9.JPG|[[Liceum Ogólnokształcące w Jeżowem|LO]] i [[Technikum Budowlane w Jeżowem|Technikum]] | ||
| + | </gallery></center> | ||
| + | {{Szkoły}} | ||
| − | == | + | ==Demografia== |
| − | + | Jeżowe, liczące ponad 5 tys. mieszkańców, jest jedną z najludniejszych wsi na Podkarpaciu oraz najludniejszą wsią powiatu niżańskiego. Wg internetowych analiz znajduje się także w pięćdziesiątce najludniejszych wsi Polski. | |
| + | Na przestrzeni wieków ludność Jeżowego stale się zwiększała, co jest zauważalne również w ostatnich latach. Już na przełomie XVIII i XIX wieku liczba mieszkańców przekroczyła 2 tysiące, a x XIX wieku - 3 i 4 tysiące. W 1999 roku liczba mieszkańców Jeżowego przekroczyła 5 tysięcy. | ||
| + | |||
| + | <center><timeline> | ||
| + | ImageSize = width:730 height:300 | ||
| + | PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 | ||
| + | TimeAxis = orientation:vertical | ||
| + | AlignBars = late | ||
| + | Colors = | ||
| + | id:linegrey2 value:gray(0.9) | ||
| + | id:linegrey value:gray(0.7) | ||
| + | id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8) | ||
| + | id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) | ||
| + | DateFormat = yyyy | ||
| + | Period = from:400 till:5300 | ||
| + | ScaleMajor = unit:year increment:400 start:400 gridcolor:linegrey | ||
| + | ScaleMinor = unit:year increment:100 start:400 gridcolor:linegrey2 | ||
| + | PlotData = | ||
| + | color:cobar width:19 align:left | ||
| + | bar:1662 from:400 till:461 | ||
| + | bar:1792 from:400 till:1911 | ||
| + | bar:1826 from:400 till:2780 | ||
| + | bar:1829 from:400 till:2899 | ||
| + | bar:1838 from:400 till:3172 | ||
| + | bar:1848 from:400 till:3482 | ||
| + | bar:1863 from:400 till:3420 | ||
| + | bar:1864 from:400 till:3409 | ||
| + | bar:1883 from:400 till:3316 | ||
| + | bar:1889 from:400 till:3946 | ||
| + | bar:1904 from:400 till:4399 | ||
| + | bar:1937 from:400 till:4300 | ||
| + | bar:1941 from:400 till:4500 | ||
| + | bar:1964 from:400 till:3700 | ||
| + | bar:1996 from:400 till:4927 | ||
| + | bar:2000 from:400 till:5027 | ||
| + | bar:2005 from:400 till:5123 | ||
| + | bar:2010 from:400 till:5195 | ||
| + | bar:2015 from:400 till:5279 | ||
| + | bar:2016 from:400 till:5288 | ||
| + | bar:2017 color:red from:400 till:5299 | ||
| + | bar:2018 from:400 till:5294 | ||
| + | PlotData= | ||
| + | textcolor:black fontsize:S | ||
| + | bar:1662 at: 455 text: 461 shift:(-9) | ||
| + | bar:1792 at: 1200 text: 1911 shift:(-12) | ||
| + | bar:1826 at: 1780 text: 2780 shift:(-12) | ||
| + | bar:1829 at: 1899 text: 2899 shift:(-12) | ||
| + | bar:1838 at: 2172 text: 3172 shift:(-12) | ||
| + | bar:1848 at: 2482 text: 3482 shift:(-12) | ||
| + | bar:1863 at: 2420 text: 3420 shift:(-12) | ||
| + | bar:1864 at: 2409 text: 3409 shift:(-12) | ||
| + | bar:1883 at: 2316 text: 3316 shift:(-12) | ||
| + | bar:1889 at: 2946 text: 3946 shift:(-12) | ||
| + | bar:1904 at: 3399 text: 4399 shift:(-12) | ||
| + | bar:1937 at: 3300 text: 4300 shift:(-12) | ||
| + | bar:1941 at: 3500 text: 4500 shift:(-12) | ||
| + | bar:1964 at: 2700 text: 3700 shift:(-12) | ||
| + | bar:1996 at: 3927 text: 4927 shift:(-12) | ||
| + | bar:2000 at: 4027 text: 5027 shift:(-12) | ||
| + | bar:2005 at: 4123 text: 5123 shift:(-12) | ||
| + | bar:2010 at: 4195 text: 5195 shift:(-12) | ||
| + | bar:2015 at: 4279 text: 5279 shift:(-12) | ||
| + | bar:2016 at: 4288 text: 5288 shift:(-12) | ||
| + | bar:2017 at: 4299 text: 5299 shift:(-12) | ||
| + | bar:2018 at: 4294 text: 5294 shift:(-12) | ||
| + | </timeline></center> | ||
| + | Wg stanu na koniec [[2023]] roku Jeżowe zamieszkiwało 5 197 osób posiadających stałe zameldowanie. Liczba mieszkańców w danych sołectwach przedstawia się następująco: [[Jeżowe-Centrum]] - 1 563, [[Jeżowe-Kameralne]] - 746. [[Jeżowe-Podgórze]] - 1 838, [[Jeżowe-Zaborczyny]] - 138, [[Jeżowe-Zagościniec]] - 912. <br>Szczegółowe dane dotyczące liczby mieszkańców, urodzeń i zgonów znajdują się w haśle prezentującym [[Ludność Jeżowego|demografię miejscowości Jeżowe.]] | ||
| + | |||
| + | ==Sport== | ||
| + | ===Kluby sportowe=== | ||
| + | *Klub Sportowy '''''[[Sparta Jeżowe|Sparta]]''''' - klub piłkarski grający w stalowowolskiej A-klasie; | ||
| + | *[[Klub Kolarski Jeżowe]] - klub kolarski istniejący od 29 grudnia [[2017]]; | ||
| + | *Uczniowski Klub Sportowy '''''[[Centrum Jeżowe|Centrum]]''''' - klub wielosekcyjny (m.in. grał w V lidze szachowej); | ||
| + | *Uczniowski Klub Sportowy '''''Podgórzanie'''''; | ||
| + | *Szkolny Klub Sportowy przy [[Zespół Szkół w Jeżowem|Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych]]. | ||
| + | |||
| + | ===Obiekty sportowe=== | ||
| + | [[Plik:Stadion-sparty2.JPG|thumb|right|200px|Stadion Sparty Jeżowe]] | ||
| + | *stadion i boisko rezerwowe [[Sparta Jeżowe|Sparty Jeżowe]] | ||
| + | *sale gimnastyczne przy szkołach podstawowych w [[Jeżowe-Centrum|Jeżowem-Centrum]] i [[Jeżowe-Podgórze|Jeżowem-Podgórzu]], przy [[Gimnazjum Publiczne w Jeżowem|gimnazjum]] oraz przy [[Zespół Szkół w Jeżowem|Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych]] | ||
| + | *siłownia w [[Zespół Szkół w Jeżowem|Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych]] | ||
| + | *boiska przy szkołach: [[Gimnazjum Publiczne w Jeżowem|gimnazjum]], [[Szkoła Podstawowa nr 3 w Jeżowem|szkole podstawowej w Jeżowem-Kameralnem]], [[Szkoła Podstawowa nr 2 w Jeżowem|szkole podstawowej w Jeżowem-Podgórzu]], [[Zespół Szkół w Jeżowem|Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych]], planowana budowa boiska sztucznego przy [[Szkoła Podstawowa nr 1 w Jeżowem|szkole podstawowej w Jeżowem-Cetrum]] | ||
| + | *boisko UKS '''Podgórzanie''' - planowana budowa kompleksu boisk ''Orlik 2012'' | ||
| + | |||
| + | ===Ludzie sportu=== | ||
| + | *[[Daniel Furtak]] - obecnie bramkarz Wólczanki Wólka Pełkińska (od 2015/2016); | ||
| + | *[[Aleksandra Jagieło]] - polska siatkarka; | ||
| + | *[[Mieczysław Ożóg]] - grający trener Jezioraka Chwałowice (od 2014/2015); | ||
| + | *[[Genowefa Patla]] - polska lekkoatletka, oszczepniczka; | ||
| + | *[[Anna Sabat]] - polska lekkoatletka specjalizująca się w biegach średniodystansowych, srebrna medalistka mistrzostw Polski seniorów (2017); | ||
| + | *[[Mateusz Święcicki]] - komentator sportowy; | ||
| + | |||
| + | ===Imprezy sportowe=== | ||
| + | *Ogólnopolski Turniej Szachowy ''O złotego Jeża'' | ||
| + | *Turniej szachowy o puchar Wójta Gminy Jeżowe | ||
| + | *Masowy Bieg Uliczny | ||
| + | *piłkarski turniej firm | ||
| + | |||
| + | ===Kolarstwo=== | ||
| + | *3 lipca [[1984]] rozpoczynał się w Jeżowem VII etap 41. edycji wyścigu kolarskiego ''Tour de Pologne'' | ||
| + | *W maju [[1999]] wiodła przez Jeżowe trasa 10. Jubileuszowego Międzynarodowy Wyścigu Kolarskiego ''Solidarności i Olimpijczyków'' | ||
| + | |||
| + | ==Panoramy== | ||
| + | * czyli co łączy Jeżowe i Bieszczady? | ||
| + | {{Duża grafika|Jezowe-i-bieszczady.jpg|1200px|Od Jeżowego do Bieszczad|center|height=200px}} | ||
</div> | </div> | ||
| + | |||
| + | <br clear="all"/> | ||
| + | {{Dzielnice}} | ||
{{Gmina Jeżowe}} | {{Gmina Jeżowe}} | ||
| + | [[Kategoria:Indeks]] | ||
| + | [[Kategoria:Jeżowe|!]] | ||
| + | [[Kategoria:Miejscowości]] | ||
Aktualna wersja na dzień 13:16, 6 kwi 2026
| Jeżowe | |
|---|---|
|
| |
| Województwo | podkarpackie |
| Powiat | niżański |
| Gmina | Jeżowe |
|
| |
| Data lokacji | 19 marca 1554 |
| Powierzchnia | 42,06 km² |
| Najwyższy punkt | Góra Jeżowska 206 m n.p.m. |
|
| |
| Kod pocztowy | 37-430 |
| Numer kierunkowy | (+48) 15 |
| Tablica rejestracyjna | RNI |
| Współrzędne geograficzne |
50° 22′ 31″ N 22° 8′ 36″ E |
| Populacja (31.12.2023) | |
| Ludność stała | 5 197 |
| Ludność czasowa | 49 |
| Ludność łącznie | 5 246 |
| Gęstość zaludnienia | 125 os./km² |
Jeżowe - miejscowość gminna położona w powiecie niżańskim, województwie podkarpackim. Znajduje się w pierwszej siódemce najludniejszych wsi województwa.
Geografia
Położenie
Jeżowe leży w makroregionie Kotliny Sandomierskiej, na pograniczu Płaskowyżu Kolbuszowskiego i Równiny Tarnobrzeskiej. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 19 (Rzeszów-Lublin) i droga wojewódzka nr 861 (Bojanów-Kopki).
Jeżowe znajduje się 274 km na południowy wschód od granic administracyjnych Warszawy, 17 km na południe od Niska i 39 km na północ od Rzeszowa.
Sąsiednie miejscowości
Groble, Jata, Kamień, Łętownia, Nowosielec, Nowy Kamień, Pogorzałka, Rudnik nad Sanem, Wólka Łętowska, Zalesie
Rzeki
Przez granice administracyjne Jeżowego przepływają 3 rzeki: Kubalówka, będąca dopływem Jeżówki, a ta z kolei Rudnej.
Historia
XVI - XVII wiek
Miejscowość Jeżów została założona 19 marca 1554 roku przez króla Zygmunta Augusta. Miało to miejsce podczas sejmu walnego w Lublinie. Wieś została lokowana z wójtostwem, które otrzymał Serafin Czcibor oraz jego następcy. Rządy miały być sprawowane zgodnie z prawem magdeburskim.
Lustratorzy królewscy odnotowali, iż około 1567 roku istniał w Jeżowie kościół, który mieszkańcy zbudowali własnym kosztem. Źródła historyczne donoszą, że w 1585 roku wieś należała do parafii w Rudniku, a władze kościelne uważały założenie własnej wspólnoty parafialnej za niezbędne. Dopełnieniem tego było erygowanie parafii 21 maja 1603 roku przez biskupa krakowskiego Bernarda Maciejowskiego na miejscu zwanym Górami Kościelnymi. Konsekracji kościoła dokonał biskup sufragan krakowski Anatol Maciej Kunicki. Wtedy też powstała pierwsza, przykościelna szkoła. W 1657 roku parafia prowadziła przytułek dla biednych oraz szpital.
XVIII - XIX wiek
Na początku XVIII wieku nazwa wsi Jeżów została zamieniona na Jeżowa Wola, a później na Jeżowe. W 1720 roku został zbudowany nowy, drewniany kościół, konsekrowany trzy lata później przez biskupa pomocniczego diecezji krakowskiej - Michała Winnickiego. Niewiele później, bo w 1737 roku świątynia została przeniesiona na miejsce zwane Porąbką.
W latach 1823-1824 wybudowano murowaną plebanię, w której obecnie mieści się muzeum. Jest to najstarszy obiekt murowany w gminie Jeżowe. W XIX wieku w Jeżowem istniała fabryka terpentyny i olejarnia, zlokalizowane w Pikułach.
W 1856 roku ks. Walenty Padowicz założył prywatną szkołę jednoklasową, która mieściła się w organistówce. Następnie w roku 1872 dzięki staraniom ks. Padowicza oraz wójta Sebastiana Lesiczki mieszkańcy Jeżowego wybudowali własnym kosztem pierwszy budynek szkolny wraz z mieszkaniem dla nauczyciela. W 1896 roku utworzono klasą zamiejscową szkoły podstawowej w Jeżowem-Kameralnem.
Jeżowe w XX wieku
W 1909 roku oddano do użytku nowy budynek szkoły podstawowej w Centrum.
Okres I wojny światowej przyniósł straty także w Jeżowem. Przestały działać organizacje i instytucje. W latach 1914-1915 w miejscowości toczyły się działania wojenne, a w stodołach kwaterowali żołnierze austriaccy, węgierscy i bośniaccy. Część mieszkańców Jeżowego została wysiedlona przez Austriaków, a domy zajmowali Rosjanie. Niemcy i Austriacy ponownie wkroczyli do wioski w 1915 roku. W 1914 roku rozpoczęto budowę obecnego kościoła Narodzenia NMP, który został konsekrowany w 1928 roku.
W okresie międzywojennym powstały kółko rolnicze, kasa oszczędnościowo-pożyczkowa, straż pożarna, biblioteka i czytelnia ludowa, a także sklep spółdzielczy. W 1925 roku powstała szkoła I stopnia w Jeżowem-Podgórzu. Od 12 września 1939 roku Jeżowe znalazło się pod okupacją niemiecką. Nauka odbywała się po domach prywatnych, ponieważ okupant zajął szkołę. W roku 1941 Niemcy przystąpili do wywłaszczania i wysiedlania części ludzi z terenu Jeżowego. Na tych terenach został urządzony Poligon Luftwaffe. Życie pod okupacją niemiecką było bardzo ciężkie. Ludzi nękały ciągłe rewizje i łapanki, panowały trudne warunki bytowe. Wyzwolenie Jeżowego nastąpiło 26 lipca 1944 roku – pojawili się wtedy żołnierze Armii Czerwonej, a wraz z nimi oddziały wojska polskiego.
1 września 1944 roku szybko przygotowano budynki szkolne i rozpoczęto naukę. W 1945 roku założono Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska, a w latach 1955-1957 wybudowano Wiejski Dom Handlowy wraz z częścią biurowo-socjalną. W roku 1951 powstała szkoła zawodowa kształcąca ślusarzy maszyn rolniczych, a w roku 1959 Szkoła Przysposobienia Zawodowego o kierunku odzieżowym. W 1957 roku Józef Zygmunt założył Uniwersytet Powszechny w Jeżowem. W roku 1961 ruszyła trzyletnia Zasadnicza Szkoła Odzieżowa w Jeżowem. Później powstała jeszcze Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Jeżowem, przez jakiś czas funkcjonowało także Technikum Rolnicze w Jeżowem. Po 1967 roku wybudowano wiele nowych placówek gospodarczych i handlowych. Zaczęły funkcjonować piekarnia, masarnia, wytwórnia wód gazowanych, restauracja Jeżowianka, dom handlowy, baza magazynowa oraz 21 placówek handlowych. Na początku lat 70. założona Bank Spółdzielczy na bazie Kasy Spółdzielczej, a w roku 1981 wybudowano Kościół Świętego Jana Chrzciciela w Jeżowem. Końcem 1991 roku powołano Gminny Ośrodek Kultury. W 1994 roku doszło do powstania liceum ogólnokształcącego, a w 1999 - technikum odzieżowego i gimnazjum.
Czasy współczesne
W 2003 roku powołano Gminne Centrum Informacji i utworzono liceum profilowane. Rok ten był również okazją do świętowania jubileuszu 400 lat istnienia Parafii Jeżowe. Kolejny rok minął pod znakiem jubileuszu 450 lat Jeżowego. W 2005 roku utworzono technikum budowlane, a w 2007 oddano do użytku nowy budynek gimnazjum.
25 października 2009 roku bp sandomierski Krzysztof Nitkiewicz erygował w Jeżowem drugą parafię - Świętego Jana Chrzciciela, która została wydzielona z terenu parafii Narodzenia NMP. Od tej pory przestała funkcjonować nazwa Parafia Jeżowe.
Uchwałą Rady Gminy Jeżowe z dnia 10 czerwca 2011 powstało sołectwo Jeżowe-Zaborczyny, które zostało wydzielone z terenu sołectwa Jeżowe-Podgórze. W tym samym roku dokonano oficjalnego otwarcia Muzeum Figur Chrystusa Frasobliwego w Jeżowem. Rok później powstała Szkoła Muzyczna w Jeżowem.
Podział administracyjny
Rada Gminy Jeżowe utworzyła w Jeżowem 5 jednostek pomocniczych, jakimi są sołectwa:
Ponadto Jeżowe podzielone jest na części miejscowości oraz przysiółki.
| Poz. | Nazwa | Typ miejscowości wg UG (obecnie) | Typ wg GUS-u i MSWiA (stan na rok 1980) | Kod TERYT | Sołectwo |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Błądki | część miejscowości | przysiółek | 0795502 | Jeżowe-Zagościniec |
| 2 | Centrum | część miejscowości | - | - | Jeżowe-Centrum |
| 3 | Grąd(y) | część miejscowości | część miejscowości | 0795436 | Jeżowe-Podgórze |
| 4 | Kameralne | część miejscowości | przysiółek | 0795519 | Jeżowe-Kameralne |
| 5 | Kowale | część miejscowości | przysiółek | 0795525 | Jeżowe-Zagościniec |
| 6 | Okolisko | przysiółek | przysiółek | 0795531 | Jeżowe-Kameralne |
| 7 | Pikuły | część miejscowości | przysiółek | 0795548 | Jeżowe-Podgórze |
| 8 | Podborczyny | część miejscowości | część miejscowości | 0795442 | Jeżowe-Podgórze |
| 9 | Poddaństwo | część miejscowości | część miejscowości | 0795459 | Jeżowe-Podgórze |
| 10 | Podgórze | część miejscowości | część miejscowości | 0795465 | Jeżowe-Podgórze |
| 11 | Podolszyny | część miejscowości | część miejscowości | 0795471 | Jeżowe-Podgórze |
| 12 | Walisko | przysiółek | przysiółek | 0795554 | Jeżowe-Kameralne |
| 13 | Zaborczyny | przysiółek | przysiółek | 0795560 | Jeżowe-Zaborczyny |
| 14 | Zagościniec / Górka | część miejscowości | przysiółek | 0795577 | Jeżowe-Zagościniec |
| 15 | Zagrody | część miejscowości | przysiółek | 0795583 | Jeżowe-Kameralne |
| 16 | Zanawsie / Zabłonie | część miejscowości | część miejscowości | 0795488 | Jeżowe-Centrum i Jeżowe-Podgórze |
| 17 | Zaolszyny | część miejscowości | część miejscowości | 0795494 | Jeżowe-Podgórze |
Nazwane ulice
| Ulice Jeżowego | |
| Akacjowa - ks. Ludwika Bielawskiego - Brzozowa - Krótka - Leśna - Polna - Złota |
Religia
Na terenie Jeżowego znajdują się dwie parafie rzymskokatolickie, które należą do dekanatu rudnickiego:
- Narodzenia Najświętszej Maryi Panny - erygowana 21 maja 1603 przez bpa Bernarda Maciejowskiego;
- Świętego Jana Chrzciciela - erygowana 25 października 2009 przez bpa Krzysztofa Nitkiewicza.
Edukacja
W Jeżowem funkcjonują obecnie:
- Przedszkole Niepubliczne z Oddziałami Integracyjnymi Zgromadzenia Sióstr od Aniołów w Jeżowem
- Zespół Szkół w Jeżowem-Centrum
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia w Jeżowem-Podgórzu
- Publiczna Szkoła Podstawowa im. św. Urszuli Ledóchowskiej w Jeżowem-Kameralnem
- Zespół Szkół im. ks. Stanisława Staszica w Jeżowem
- Samorządowa Szkoła Muzyczna I stopnia
| Szkoły w Jeżowem na przestrzeni lat | |
|
Podstawowe i Przedszkola |
Demografia
Jeżowe, liczące ponad 5 tys. mieszkańców, jest jedną z najludniejszych wsi na Podkarpaciu oraz najludniejszą wsią powiatu niżańskiego. Wg internetowych analiz znajduje się także w pięćdziesiątce najludniejszych wsi Polski.
Na przestrzeni wieków ludność Jeżowego stale się zwiększała, co jest zauważalne również w ostatnich latach. Już na przełomie XVIII i XIX wieku liczba mieszkańców przekroczyła 2 tysiące, a x XIX wieku - 3 i 4 tysiące. W 1999 roku liczba mieszkańców Jeżowego przekroczyła 5 tysięcy.

Wg stanu na koniec 2023 roku Jeżowe zamieszkiwało 5 197 osób posiadających stałe zameldowanie. Liczba mieszkańców w danych sołectwach przedstawia się następująco: Jeżowe-Centrum - 1 563, Jeżowe-Kameralne - 746. Jeżowe-Podgórze - 1 838, Jeżowe-Zaborczyny - 138, Jeżowe-Zagościniec - 912.
Szczegółowe dane dotyczące liczby mieszkańców, urodzeń i zgonów znajdują się w haśle prezentującym demografię miejscowości Jeżowe.
Sport
Kluby sportowe
- Klub Sportowy Sparta - klub piłkarski grający w stalowowolskiej A-klasie;
- Klub Kolarski Jeżowe - klub kolarski istniejący od 29 grudnia 2017;
- Uczniowski Klub Sportowy Centrum - klub wielosekcyjny (m.in. grał w V lidze szachowej);
- Uczniowski Klub Sportowy Podgórzanie;
- Szkolny Klub Sportowy przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych.
Obiekty sportowe
- stadion i boisko rezerwowe Sparty Jeżowe
- sale gimnastyczne przy szkołach podstawowych w Jeżowem-Centrum i Jeżowem-Podgórzu, przy gimnazjum oraz przy Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych
- siłownia w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych
- boiska przy szkołach: gimnazjum, szkole podstawowej w Jeżowem-Kameralnem, szkole podstawowej w Jeżowem-Podgórzu, Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych, planowana budowa boiska sztucznego przy szkole podstawowej w Jeżowem-Cetrum
- boisko UKS Podgórzanie - planowana budowa kompleksu boisk Orlik 2012
Ludzie sportu
- Daniel Furtak - obecnie bramkarz Wólczanki Wólka Pełkińska (od 2015/2016);
- Aleksandra Jagieło - polska siatkarka;
- Mieczysław Ożóg - grający trener Jezioraka Chwałowice (od 2014/2015);
- Genowefa Patla - polska lekkoatletka, oszczepniczka;
- Anna Sabat - polska lekkoatletka specjalizująca się w biegach średniodystansowych, srebrna medalistka mistrzostw Polski seniorów (2017);
- Mateusz Święcicki - komentator sportowy;
Imprezy sportowe
- Ogólnopolski Turniej Szachowy O złotego Jeża
- Turniej szachowy o puchar Wójta Gminy Jeżowe
- Masowy Bieg Uliczny
- piłkarski turniej firm
Kolarstwo
- 3 lipca 1984 rozpoczynał się w Jeżowem VII etap 41. edycji wyścigu kolarskiego Tour de Pologne
- W maju 1999 wiodła przez Jeżowe trasa 10. Jubileuszowego Międzynarodowy Wyścigu Kolarskiego Solidarności i Olimpijczyków
Panoramy
- czyli co łączy Jeżowe i Bieszczady?
| Sołectwa Jeżowego | ||
|
Centrum - Kameralne - Podgórze - Zaborczyny - Zagościniec |
| Gmina Jeżowe | |
| Cholewiana Góra - Groble - Jata - JEŻOWE - Krzywdy - Łętownia - Nowy Nart - Pogorzałka - Sójkowa - Stary Nart - Zalesie |