Jata

Z Encyklopedii Jeżowego
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jata
Droga przez Jatę
Województwo podkarpackie
Powiat niżański
Gmina Jeżowe
Sołtys Jan Sudoł
Powierzchnia 6,71 km²
Kod pocztowy 37-430 Jeżowe
Numer kierunkowy (+48) 15
Tablica rejestracyjna RNI
Typ wsi ulicówka
Ludność (31.12.2015)
Pobyt stały 615
Pobyt czasowy 6
Gęstość zaludnienia 92 os/km²

Jata - wieś sołecka w gminie Jeżowe, powiecie niżańskim, województwie podkarpackim. Położona jest w zachodniej części gminy, wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 861, relacji Bojanów - Jeżowe - Kopki.

Sąsiaduje z Jeżowem, Pogorzałką, Sójkową i Zalesiem.

Mapa gminy

Historia

Jata powstała na terenach dóbr kameralnych, czyli królewskich. Wieś ta wyrosła na gruntach jeżowskich. Pierwsza wzmianka o Jacie ukazała się w 1707 roku w księgach metrykalnych ówczesnej Parafii Jeżowe.

Według tradycji początek wsi dało około dziesięciu gospodarstw położonych na zachód od dróg do Zalesia i Pogorzałki. Mieszkańcy, oprócz uprawy roli, trudnili się hodowlą trzody. Kto miał 15 morgów ziemi, hodował ponad 20 świń. Trzodę wypasały dzieci na nawsiach. Oprócz hodowli tych zwierząt gospodarskich mieszkańcy trudnili się ubojem tych zwierząt, a także dziczyzny. Zajmowali się również oczyszczaniem i wyprawianiem skór. Możliwe jest, iż nazwa wsi pochodzi od jatki ubojowej, czyli swoistej rzeźni i garbarni.

Podobno pierwszymi mieszkańcami Jaty byli Niemcy. Wspomniana już rzeźnia i garbarnia bardzo zatruwały powietrze. Z tego powodu mieszkająca tam ludność niemiecka postanowiła wynieść się z wioski.

W 1792 roku w Jacie mieszkało 348 osób, natomiast w 1841 roku w wiosce było 69 domów. Bardzo szybko rosła liczba mieszkańców. W 1848 roku Jatę zamieszkiwało już 680 osób, a w 1880 roku - 707 osób.

W II połowie XIX wieku w Jacie istniała prywatna szkoła zimowa, a po I wojnie światowej dwuklasowa szkoła powszechna. Na początku XX wieku dzieci uczyły się w drewnianym baraku, który stał za dzisiejszym budynkiem remizy. 23 września 1919 roku została erygowana przez bp. przemyskiego Józefa Sebastiana Pelczara Parafia Jata.

W 1952 roku powstała w Jacie jednostka ochotniczej straży pożarnej. W roku szkolnym 1965/1966 oddano do użytku nowy, murowany budynek szkolny, który został wyremontowany w 1990 roku. W latach 70. XX wieku wybudowano obecny kościół parafialny. W 1991 roku wieś została zgazyfikowana, a w następnych stelefonizowana. W latach 1998 - 2001 został przebudowany wodociąg. Rozbudowy szkoły dokonano w latach 1999 - 2005. W 2009 roku przy Zespole Szkół w Jacie rozpoczęto budowę kompleksu Moje boisko - Orlik 2012, który oddano do użytku 29 maja 2010. W tym samym roku ukończono kanalizowanie wsi.

Ludność

Rok Liczba
1996 596
1997 603
1998 601
1999 605
2000 610
2001 609
2002 612
2003 613
2004 616
2005 618
2006 612
2007 611
2008 617
2009 626
2010 623
2011 624
2012 629
2013 616
2014 608
2015 615

Jata jest obecnie jedną z najludniejszych wsi w gminie Jeżowe i zajmuje pod tym względem 4. miejsce. Obecna liczba mieszkańców tej wsi nie jest najwyższa, biorąc pod uwagę wcześniejsze stulecia. Jak podają źródła, w 1848 roku Jatę zamieszkiwało 680 osób, w 1880 - 707 osób, a w 1904 - 758 osób.

W ostatnich kilkunastu latach zauważalny jest przyrost liczby ludności z naprzemiennymi spadkami. Na koniec 2015 roku liczba stale zameldowanych mieszkańców Jaty wynosiła 615 osób.

Części wsi

Jata nie posiada oficjalnych części. Możemy natomiast wyróżnić jej dwie nieoficjalne części: Iły i Wygon.

Iły (dawniej Ilarze) - zachodni koniec wsi. Nazwa wzięła się od zagród ulokowanych na terenach ilastych.

Wygon - nazwa kulturowa, wzięta od nazwy pastwiska, gdzie wyganiano bydło na popas. Pierwszy dom przy Wygonie wybudował Kołodziej. W 1993 roku w tej części wsi były 4 domy.

Obiekty i instytucje

Galeria



Herb Jeżowego.png Gmina Jeżowe
Cholewiana Góra - Groble - Jata - JEŻOWE - Krzywdy - Łętownia - Nowy Nart - Pogorzałka - Sójkowa - Stary Nart - Zalesie